DOLAR 7,7732
EURO 9,4518
ALTIN 459,98
BIST 1.331
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa 15°C
Parçalı Bulutlu

Mimar Sinan’ın Bursa’daki tek eseri: Galle Han

Mimar Sinan’ın Bursa’daki tek eseri: Galle Han
12.05.2020
1.181
A+
A-

16. yüz yılda Kanuni Sultan Süleyman dönemi sadrazamlarından Ali Semiz Paşa tarafından yaptırılmıştır. İki katlı olarak inşa ettirilen han bir dönemin Bursa’daki en büyük hanlarından olmuştur. 1855 Büyük Bursa depreminde ciddi derecede hasar görmüş ve 1906 yılında Cumhuriyet Caddesinin açılmasıyla büyük bölümü yok olmuştur.

Evliya Çelebi’nin de seyahatname’sinde yer verdiği Galle Han’ı, koku maddelerinin satıldığı çarşı olarak belirtmiştir. Galle Han, Mimar Sinan’ıın Bursa’daki tek eseridir.

4 kubbesi ve tonozlarla örtülü 1 dükkan günümüze ulaşabilmiş ve bu dükkanlar farklı ticaret yapan, Cumhuriyet Caddesi tarafında olanlarda ise yorgan ve mobilya mağazaları bulunmaktadır.

Kelime anlamı taşınır ve taşınmaz malların, özellikle vakıf mallarının geliri hakkında hukuki terimdir. Gall kökünden türemiş olup galle (çoğulu gallat,gılal) sözlükte “gelir, kira, topraktan sağlanan mahsul” anlamlarına gelmektedir. Bir hukuk terimi olarak bilinmesine göre ev, han dükkan gibi gayri menkullerin kirasını, bağ, bahçe, tarlaların ürününü kısacası para getirisini ifade etmektedir. Bu bakımdan “nema” ve “ziyade” ile ortak bir anlama sahiptir. Alışveriş, şüf‘a, rehin ve vasiyet gibi hukukî işlemlerde akde konu olan malda meydana gelen fazlalığın kime ait olacağı konusu hukukçular arasında tartışılmıştır. Fakat galle terimi daha çok vakıf mallarından sağlanan gelir hakkında kullanılmaktadır. Buna göre vakfa gelir tahsis eden her türlü malın taşınır taşınmaz tabi ve hukuki semerelerine galle denir.

Vakıf malları ya bizzat kendisinden faydalanılan (müessesât-ı hayriyye) veya gelirinden istifade edilenler (müstegallât-ı vakfiyye) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Cami, okul, hastane birinci gruba; han, dükkân, çiftlik gibi mallar da diğer bir grup olan ikinci gruba girmektedir. Birinci grupta yer alan mallar kullanılmak için tahsis edilmiştir. İkinci grupta yer alanlar ise gelir getirmek üzere tahsis edilmiştir. Ayrıca bu tür mallardan elde edilen gelir vakfın amaçları doğrultusunda harcanmıştır. Fıkıh kitaplarında bu harcamanın şekilleri ve tâbi olduğu esaslar anlatılmıştır. Burada esas belirleyici unsur vakfı kuran kimsenin ortaya koyduğu irade olmaktadır. Vakfeden kimse (vâkıf) senette vakıftan faydalanacak kimseleri, harcama kalemlerini genellikle ayrıntılı olarak belirlenir. Bu durumda karşısında ise vakfın tamir masraflarından artan geliri vâkıfın belirlediği kimselere ve yerlere harcanmaktadır. Bunların başında “vazife” denilen maaşlar ve istihkak payları gelmektedir.

Vakfın gelirlerinden verilen vazife ve tahsisat ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, ifa edilen bir hizmet veya görev karşılığında verilen maaş veya tahsisattır. Bunlar ise hukukî mahiyetleri itibariyle birer ücrettir. Müderrislik, imamlık vb. bir görev karşılığında verilenler bu gruba girmektedir. Herhangi bir görev söz konusu olmaksızın verilenler ise ikinci grubu oluşturmaktadır. Aile vakıflarında vakfı kuran kimsenin yakınlarına verilen atıyye ve ihsanlarla hayrî vakıflarda fakirlere verilen sadakalar bu grupta yer almaktadır. Atıyye ve ihsanlar, fakir olsun zengin olsun belirli konumda bulunan herkese verilmektedir. Fakat sadakalar mahiyeti gereği sadece fakirlere dağıtılır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.